Virtuele stedentrip: Parijs dag 8, Canal Saint-Martin, Place de la Bastille, Parc des Buttes-Chaumont en Belleville

Weer op plaats van bestemming: zonnig, 27 graden
Weer thuis: voornamelijk bewolkt, 17 graden

Vandaag was het de ideale dag om te wandelen, althans dat was het in Parijs want daar was het warm (voor mij zelfs iets te warm) en zonnig. In Amsterdam was het kil, nat en waaide het behoorlijk. Maar dat is het mooie van virtueel reizen, het doet er niet zoveel toe wat voor weer het is. Als ik wil dat het het perfecte wandelweer is dan is het dat, dus ging ik vandaag heel veel wandelen.

Foto van Carina Profunser via pexels

Wist je dat Parijs een haven heeft? Toegegeven het is een klein haventje en er liggen alleen kleine, voornamelijk, plezierscheepjes, maar toch Parijs heeft een haven, het Bassin de l’Arsenal of Port de l’Arsenal. Het haventje loopt van de Seine tot Place de la Bastille. Oorspronkelijk was het een vrachthaven en sinds 1983 is het een jachthaven. Omdat het waterniveau van het bassin drie meter boven dat van de Seine ligt is er een sluis aan het begin. Er liggen geen vette jachten in de haven. Die zouden, denk ik, ook niet door de sluis kunnen. Ik heb me lang voorgenomen om hier een kijkje te gaan nemen maar het kwam er nooit van. Het is ook geen plek waar je niet omheen kunt, het is vrij onopvallend en zelfs als je op Place de la Bastille staat kan je er zomaar voorbij lopen.
Tussen de 16e en 19e eeuw stond er op de plek van het bassin een arsenaal, vandaar de naam. Naast het arsenaal liep een gracht tot aan de Bastille die het fort van water voorzag. Na de verwoesting van de Bastille tijdens de Franse Revolutie werd het bassin van het Arsenaal gegraven ter vervanging van de gracht.
In de 18e eeuw werd  de aanleg van een kanaal tussen de rivier de Ourcq en de Seine gepland om de afstand voor de vrachtboten te verkleinen en drinkwater naar de stad te brengen. Canal Saint-Martin werd aangelegd tussen 1822 en 1825 en verbond het Bassin de la Villette met de Seine nabij het Arsenaal. Het kanaal liep onder de Place de la Bastille door. In de haven, 586 meter lang en ongeveer 58 meter breed, konden slechts 70 tot 80 boten aanleggen, omdat het midden open moest blijven voor in- en uitvarende boten. Over de sluis van de haven bij de Seine werd een brug gebouwd. Op Google street view kon ik op de brug van de sluis staan en dat vond ik een mooi gezicht.

Foto van pierre9x6 via pixabay

Ik schreef een aantal dagen geleden toch dat ik Place de la Concorde zo lelijk vond? Place de la Bastille vind ik nog lelijker. Dit is echt een soort racebaan, de zuil vind ik niet echt mooi en het operagebouw vind ik echt lelijk. Het verhaal over het plein is natuurlijk wel interessant. Op het plein stond de Bastille Saint-Antoine, een burcht dat tegen de poort in de stadsmuur werd gebouwd. Voordat de stadsmuur in de 12e eeuw werd gebouwd stond hier het Saint-Antoineklooster. De burcht deed eerst dienst om de stad te beschermen en later, toen het niet meer bewoond werd door de koninklijke familie, werd het uitsluitend gebruikt als gevangenis. Dit gebeurde onder Louis XIII in opdracht van kardinaal de Richelieu en het was een gevangenis tot de bestorming op 14 juli 1789 door de bevolking van de Faubourg Saint-Antoine. Dit wordt gezien als het begin van de Franse revolutie. Een maand na de bestorming begon de sloop van de Bastille, maar dat duurde wel een tijd. In 1792 werd besloten er een plein moest komen op de plek van de Bastille en dat er een vrijheidszuil moest worden opgericht, maar kwam er in 1793 een fontein. En van 9 tot 14 juni 1794 kwam er een guillotine en werden er 75 mensen onthoofd.
Napoleon wilde dat er een fontein in de vorm van een enorme olifant op het plein kwam, maar die is er nooit gekomen. Mij had dat wel leuk geleken. In 1840 kwam er eindelijk een zuil op het plein, Colonne de Juillet, ter nagedachtenis van de slachtoffers van de Julirevolutie. Op de zuil staat een gouden beeld van Génie de la Liberté, het vrijheidsbeeld in een andere vorm.

Voordat ik het traject van Canal Saint-Martin volgde liep ik even door Cour Damoye, een klein straatje evenwijdig aan Boulevard Richard-Lenoir. Dit straatje werd in 1780 door de naamgever. De ingang van het straatje is een poortje tussen twee terrassen op Place de la Bastille. Het is een heel klein, schattig, groen en rustig straatje. Ik vraag me af hoeveel mensen van het bestaan afweten en ik weet niet hoe ik er ooit beland ben.

Ik ging terug naar Canal Saint-Martin. Vanaf Place de la Bastille loopt het eerste stuk van het kanaal ondergronds via een tunnel, maar het is wel duidelijk te zien hoe hij loopt. In de Boulevard Richard-Lenoir en Boulevard Jules Ferry zit een strook met pleintjes, speeltuintjes en parkjes. Bij Bastille is iedere donderdag en zondag van 7 tot 3 een grote markt, Marché Bastille Het is zo’n markt waarvan je zou willen dat je in Parijs woonde of in elk geval verbleef op een plek waar je kon koken en niet in een hotel. Maar je kan natuurlijk fruit, brood, kaas, olijven en kopen om later te eten tijdens een picknick of op de hotelkamer. Dat zou ik gewoon doen.
In Rue Sedaine zit Le Café aux Chats. Toen ik dat zag moest ik even een kijkje nemen. Zowel de kaart als de katten zien er prima uit.
Vlak voor het kanaal bij Rue Faubourg du Temple boven de grond komt ging ik naar Place de la République. Dit plein was in mijn herinnering veel groter dan ik u kon zien, maar ik denk dat schijn bedriegt en lijkt het alleen kleiner omdat het langwerpig is en niet vierkant of rond. Op de locatie van de Place de la République stond in de middeleeuwen een stadspoort, de Porte du Temple. De poort was onderdeel van de in de veertiende eeuw gebouwde stadsmuur. In de jaren 1670-1680 werd deze omwalling gesloopt  en werd een plein aangelegd. Oorspronkelijk had dit plein geen eigen naam, maar was onderdeel van de Boulevard Saint-Martin.Het plein kreeg zijn huidige vorm als onderdeel van de grootscheepse stedenbouwkundige vernieuwingen door Georges-Eugène Haussmann tijdens de regeerperiode van Napoleon III.In 1879 kreeg het plein zijn huidige naam. In 1883 werd het Monument à la République, ontworpen door de broers Charles en Léopold Morice, geplaatst. Op het monument staat een standbeeld van Marianne, de personificatie van Frankrijk.

Foto van Joel Evans via pexel

Bij Rue Faubourg du Temple komt het kanaal boven de grond en daarna zijn er kades en de iconische bruggen. Als je de film Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain hebt gezien dan ken je het kanaal wel en weet je welke bruggen ik bedoel. In de film zitten twee scenes die hier zijn opgenomen: die waarbij de goudvis inclusief kom in het water gegooid wordt en de scene waarin Amélie steentjes over het water keilt. Spoiler alert: de laatste is met de computer bewerkt want Audrey Tautou lukte het niet om de steentjes te keilen. Een mens kan ook niet alles (ik kan het ook niet).
Het leukste vond ik om een beetje heen en weer te lopen over de kades en bruggetjes, maar je kan uiteraard ook tot het eind lopen en dan aan de andere kant van het kanaal teruglopen.

Ik ben er een keer geweest en sommige stukken vond ik leuk en sommige stukken wat minder. Op een zonnige zondagmiddag in het voorjaar met leuk gezelschap is het ook leuker dan op een regenachtige dinsdag in je uppie. Op sommige stukken kade zag ik mensen zitten en het lijk me een prima plek om te genieten van de lekker dingen die ik op de markt zou hebben gekocht. Er zijn ook verschillende parkjes aan het kanaal of er vlakbij.
De Jardin Villemin – Mahsa Jîna Amini vond ik een leuk parkje met speeltuintje en een basketbal- en een handbalkooi. Het parkje werd in 1977 aangelegd op de plek van het voormalige militaire ziekenhuis van Villemin, dat in 1968 werd gesloten. Het ziekenhuis en het parkje werden vernoemd naar dokter Jean-Antoine Villemin die in 1865 aantoonde dat 
tuberculose een besmettelijke ziekte was . In 2023 werd het park ook vernoemd naar  naar 
Mahsa Jina Amini (2000-2022), de jonge vrouw uit 
Iraans Koerdistan die drie dagen na haar arrestatie door de Iraanse zedenpolitie overleed omdat ze ‘ongepaste kleding droeg.
De tuin van het Hôpital Saint-Louis. Het hospitaal werd gebouwd door Henry IV om de druk op het Hôtel-Dieu op Île de la Cité te verlichten tijdens de pestepidemie in Parijs in 1605-1606. Hij noemde het Saint-Louis ter nagedachtenis aan zijn voorvader Louis IX , die in 1270 voor de kust van Tunis aan dysenterie stierf. Naast het oude ziekenhuis werd in de jaren 1980 een nieuw ziekenhuis gebouwd en de oude gebouwen worden voor administratieve activiteiten gebruikt. Het oude hospitaal is rond een binnentuin gebouwd die vrij toegankelijk en best aangenaam is.
Place Raoul Follereau is een klein pleintje met veel groen en een fontein, vernoemd naar Raoul Follereau een schrijver en journalist uit de vorige eeuw die zich toelegde op leprapatiënten.
Square Henri Christiné en Square Eugène Varlin zijn twee een klein parkjes op de kade van het kanaal die in elkaar overlopen dus ik kon via Street view niet echt zien waar de ene begon en de ander ophield, maar ik vond het er wel leuk en groen uitzien. Langs het kanaal zit ook een aantal restaurantjes, cafétjes en winkeltjes, maar ik vond het vooral een perfecte plek om wat te zitten, te wandelen en van de dag te genieten.

Als je door zou lopen kom je bij het Bassin de la Villette, Canal de l’Ourcq en uiteindelijk in het Parc de La Villette. Daar ben ik niet naartoe geweest. Ik ben iets verder naar het oosten naar Parc des Buttes-Chaumont gegaan. Dit is een groot park dat in de jaren 1860 werd aangelegd in opdracht van Napoleon III. Het park is gebouwd op een een stuk land waar geen landbouw mogelijk was omdat het onvruchtbaar was vanwege mergel en gips in de grond en daar dankt het ook zijn naam aan. Chaumont was Chauve-mont of kale berg.
Vanaf de top van de berg, bij Temple de la Sibylle, had ik zelfs met Street view een mooi uitzicht over de stad. Sowieso kon ik door het hele park lopen via Street view. Nu is het een mooi park met heel veel mooie en speciale (lees: niet inheemse) bomen en planten, maar tor aan de 17e eeuw was het er een minder mooi, want toen was er een galgenveld.

Na het park ging ik naar een van de weinige plekken van Parijs waar ik nog nooit geweest ben: Belleville. Deze wijk is nu heel hip, maar dat is nog niet zo heel lang zo. Belleville was tot 1860 een los stadje en ligt nu in het 19e en 20e arrondissement. Was een multiculturele volkswijk en zoals vaak gebeurt in steden is het nu dus een hippe multiculturele volkswijk. Ondanks dat er niet veel kerken en geen museum is in deze wijk heb ik me prima vermaakt.
Rue de Belleville 72, Edith Piaf zou op de stoep voor dit huis zijn geboren, maar in werkelijkheid is ze in het nabijgelegen Hôpital Tenon geboren.
Op dinsdag en vrijdagochtend markt op Boulevard de Belleville. Het wordt gezien als een van de beste markten van Parijs en toen ik foto’s zag begreep ik waarom.
Parc de Belleville is een mooi park met een prachtig uitzicht over de stad en bij Passage Piat zit een van de laatste wijngaarden van de stad.
In Parijs zitten twee Chinatowns of Aziatische buurten, een is in het 13e arrondissement en de ander zit hier in Belleville. Ik ben daar een keer gaan eten toen de wijk nog allesbehalve hip was en ik heb daar een van de beste Chinese maaltijden gegeten. Ik weet nog goed dat ze enigszins verbaasd waren toen we om stokjes vroegen, ze hadden ons gewoon bestek gegeven.

Overal in de stad is street art te vinden, maar Rue Dénoyez is er wel beroemd of berucht om. De kunstwerken veranderen vaak dus wat ik vandaag op internet zag zit er waarschijnlijk al lang niet meer. Op Place Fréhel zitten ook twee hele grote muurschilderingen. Ik vond Place Fréhel sowieso een leuk pleintje. Er zitten allemaal restaurantjes en er is een leuk tuintje.

Eten
Het was helemaal geen gek idee geweest als ik vandaag iets Noord-Afrikaans had gegeten als couscous of tajine en waarschijnlijk doe ik dat morgen, maar vandaag at ik iets Aziatisch, namelijk gyoza en salade met zeewier.

Vandaag gebruikt
Port de l’Arsenal https://fr.wikipedia.org/wiki/Port_de_l%27Arsenal, https://en.wikipedia.org/wiki/Bassin_de_l%27Arsenal
Place de la Bastille https://nl.wikipedia.org/wiki/Place_de_la_Bastille, https://nl.wikipedia.org/wiki/Bastille_Saint-Antoine
Cour Damoye https://fr.wikipedia.org/wiki/Cour_Damoye
Marché Bastille https://bakerstreetsociety.com/marche-bastille-paris/
Le Café aux Chats https://lecafedeschats.fr/
Place de la République https://nl.wikipedia.org/wiki/Place_de_la_R%C3%A9publique
Canal Saint-Martin
Jardin Villemin – Mahsa Jîna Amini https://www.paris.fr/lieux/jardin-villemin-mahsa-jina-amini-1798
Hôpital Saint-Louis https://fr.wikipedia.org/wiki/H%C3%B4pital_Saint-Louis
Jardin de l’hôpital Saint-Louis https://www.paris.fr/lieux/jardin-de-l-hopital-saint-louis-8893
Parc des Buttes-Chaumont https://fr.wikipedia.org/wiki/Parc_des_Buttes-Chaumont
Belleville https://www.wegwijsnaarparijs.nl/arrondissementen/20e-arrondissement/belleville/, https://www.ongekendparijs.nl/artikelen/belleville-parijs/

Wandelingen
Google Street view

Gidsen
Capitoolgids Parijs
Ongewoon Parijs van Ferry van der Vliet, ik kocht dit boek afgelopen week en ik heb er vandaag al veel aan gehad. Echt een aanrader voor als je al vaak in Parijs bent geweest en het meeste wel hebt gezien.

Aan het lezen
De boekenapotheek aan de Seine van Nina George

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.