Virtuele stedentrip: Parijs dag 9, Les Halles en daaromheen

Weer op plaats van bestemming: deels zonnig, heet en kans op onweer, 36 graden
Weer thuis: zonnig en warm, 27 graden

Vandaag ging ik naar een relatief klein buurtje waar ik best vaak kwam toen ik in Frankrijk woonde. Hier kon je namelijk heel goed winkelen en dat kan nog steeds, maar ik zou nu een ander soort gaan winkelen dan toen ik zeventien was. Toen ging ik vooral naar het enorme winkelcentrum of naar de winkels eromheen waar we tweedehands spijkerboeken (hoe groter de scheuren hoe beter) en tweedehands herenblazers kochten en nu zou ik naar de kookwinkels en de winkels met etenswaren in de buurt gaan.
Ik denk dat de meeste mensen sowieso alleen in deze buurt komen om te winkelen in en rond het winkelcentrum Forum des Halles of voor een tentoonstelling in het Centre Pompidou toen nog niet dicht was voor renovatie, maar in deze buurt is zoveel meer te doen en te zien. Ik ging naar kerken en fonteinen, zag veel (straat)kunst, zag een heel oud huis, een oude toren, een heel bijzondere kloken ik nam eindelijk de metro.

Toen ik bij het Louvre was ben ik helemaal vergeten naar Église Saint-Germain-l’Auxerrois te gaan, dus daar begon ik vandaag mee want het lag toch vlakbij waar ik vandaag naartoe ging. De bouw nam zo’n drie eeuw in beslag en daarom is er een ratjetoe aan stijlen te vinden. De buitenkant van de kerk combineert elementen van de romaanse, 
rayonante en flamboyante gotische en renaissance-architectuur. 
De kerk is vernoemd naar de heilige Germanus van Auxerre, een middeleeuwse 
bisschop van Auxerre die pauselijk gezant werd en tijdens zijn reizen de heilige Genevieve, de beschermheilige van Parijs, ontmoette. Genevieve zou koningin Clotilde en haar echtgenoot, de Franse koning Clovis I, tot het christendom hebben bekeerd bij het graf van Saint-Germain in Auxerre. 
Op 23 augustus 1572 werden de klok van de kerk, Marie genaamd, geluid wat het begin van de Bartholomeusnacht inluidde. Duizenden hugenoten, die op bezoek waren in Parijs voor het koninklijk huwelijk tussen de katholieke Marguerite van Valois en de protestante Henry de Navarre (latere koning Henry IV), werden door de menigte in de stad vermoord. 
Tijdens de Franse Revolutie werd de kerk gesloten, geplunderd en gebruikt als schuur voor de opslag van veevoer, een drukkerij en een buskruitfabriek. Zo fascinerend wat ze tijdens de revolutie met kerken deden.
De kerk werd twee keer bijna gesloopt; onder Louis XIV , die het Louvre wilde vergroten en er een nieuwe gevel voor in de plaats wilde bouwen; en onder Napoleon III, toen Haussmann de stad grondig onder handen nam.  De kerk stond de verbreding van de Rue de Rivoli in de weg, maar Haussmann, een protestant, weigerde de kerk te slopen vanwege de historische band van de kerk met de Bartholomeusnacht. 
Soms leer ik nog wat van over heiligen, of eigenlijk best vaak want er zijn er zoveel dat ik ze onmogelijk allemaal kan kennen en ik vergeet ook altijd wie wie is, maar deze kende ik echt nog niet. In de kerk staat een beeld van Maria van Egypte. Het is een figuur ‘gekleed’ in haar lange haar dat drie broden vasthoudt. Met die drie broden overleefde ze volgens de legende zestig jaar in de Egyptische woestijn.
Leuk weetje: Molière trouwde op 20 februari 1662in de kerk.

Forum des Halles is een heel groot winkelcentrum dat deels onder de grond ligt. Deze plek is vanaf de middeleeuwen een commercieel centrum geweest. In 1181 was hier de eerste markt. Twee jaar later werden in opdracht van Philippe II twee overdekte gebouwen gebouwd om de markt te huisvesten. Tegelijk met de bouw van de markthallen werd een nieuwe stadsmuur gebouwd zodat de markt binnen de muur kwam te liggen. In eerste instantie werden er alleen droge goederen op de markt verhandeld zoals stoffen en leer, maar na verloop van tijd kwamen er steeds meer levensmiddelenverkopers rond de markthallen en de prijzen voor levensmiddelen in Parijs werden hier vastgesteld. In de 16e eeuw kwam er een granenmarkt in een rond gebouw waar nu de Bourse de Commerce zit, ook in een rond gebouw. In 1853 besloot Napoleon III om twaalf nieuwe paviljoens van glas en metaal te bouwen. In 1969 verhuisde naar Rungis net buiten Parijs omdat dat beter bereikbaar was voor de vrachtwagens en in 1970 werden de markthallen gesloopt. Een deel van de gietijzeren constructies werd hergebruikt en zelfs in het Vliegenbos in Amsterdam-Noord staat een deel in de vorm van het kunstwerk Parijse bogen van Peter Diem.
In 1977 werd op de plek van de hallen het grootste metrostation van Parijs aangelegd: Chatelet-Les Halles en in 1979 opende het winkelcentrum Forum des Halles. In 2002 werd besloten dat het winkelcentrum vernieuwd moest worden, in 2011 werd pas begonnen aan de herontwikkeling en in 2018 was alles pas klaar. Ik ben niet in de vernieuwde Forum des Halles geweest, maar afgaande op de foto’s vind ik het er vrij gelikt en futuristisch uitzien. Ik vind het wel bij de omgeving passen.

Naast Forum des Halles staat Église Saint Eustache. Dit is de derde grootste kerk van Parij. Hij is echt enorm en hij lijkt nog groter omdat het het enige gebouw op het plein is. De kerk is gewijd aan Sint Eustachius. Placidus, zoals hij eerst heette, was generaal in het Romeins leger van Trajanus. Hij bekeerde zich tot het christendom na een jachtpartij waarbij hij een gloeiend kruis in het gewei van een hert had gezien. Na zijn bekering nam hij de naam Eustachius aan.
De kerk werd gebouwd tussen 1532 en 1633. De bouwstijl is deels gotische, deels Renaissance en deels Frans classicistisch.
Ondanks dat de bouw honderd jaar had geduurd, het geld was een paar keer op, werd in 1665 de westgevel al afgebroken en opnieuw opgebouwd omdat die verzwakt was na de bouw van twee kapellen. Ook deze werkzaamheden duurden erg lang, weer door financiële problemen en de zuidelijke toren op de gevel is nooit afgemaakt. En dat was me nooit opgevallen, tot ik foto’s van de kerk goed bekeek..
De meeste muurschilderingen en beelden in de kerk zijn uit de 19e eeuw, maar er hangen ook werken van Tintoretto, François Lemoyne en Peter Paul Rubens. Ik vond de kerk zowel van buiten als van binnen bijna eng groot, maar ik vond hem ook wel wat hebben.
Voor de kerk liggen een enorm hoofd en een hand. Dit beeld heet Écoute en werd gemaakt door Henri de Miller.

Foto van Heike Hartmann via Pixabay

Achter de kerk, of ernaast, het is maar hoe je het bekijkt, ligt een aantal leuke straatjes die een soort walhalla vormen voor mensen die van koken en lekker eten houden. Zoals ik :-). In Rue Montorgueil en Rue des Petits-Carreaux zitten bakkers, een patisserie, delicatessenwinkels, chocoladewinkels en er zit ook een vestiging van theewinkel Mariages Frères. In de buurt zitten ook veel fantastische kookwinkels zoals E. Dehillerin in Rue Coquillière, G. Detou in Rue Tiquetonne, Deco reliëf, La Bovida (Trouble obsession culinaire), Mora, A.Simon en de kookboekwinkel Librarie Gourmande in Rue Montmartre. Toen ik deze winkels bezocht werd ik zo hebberig, maar ik heb uiteindelijk niets gekocht want ik moest het ook mee naar huis nemen.
In de buurt zit ook een heel beroemd restaurant, of eigenlijk een instituut: Au Pied de Cochon. Dit restaurant werd vroeger vooral bezocht door de marktkooplui en sat merk je nog steeds want ze zijn nog steeds iedere dag van 8 tot 5 open. Het menu bijna onveranderd sinds het restaurant in 1947 openging en ze serveren nog steeds varkenspoten.

Ik liep buitenlangs les Halles langs de fastfoodrestaurants en filialen van grote winkelketens naar Place Joachim-du-Bellay  waar een interessante fontein staat, fontaine des Innocents. Oorspronkelijk heette de fontein de fontaine des Nymphes en stond hij niet op deze plek. Hij werd gebouwd tussen 1547 en 1550 in de Franse Renaissancestijl als onderdeel van de stadsversiering ter herdenking van de koninklijke intocht van koning 
Henry II in Parijs in 1549. Het leek op de muren van een groot huis, met waterkranen langs de straat op straatniveau en een trap naar de loggia op de bovenverdieping, waar ambtenaren op het balkon stonden om de koning te begroeten. Nadat de processie voorbij was, werd de constructie een eenvoudige waterfontein voor de buurt, met kranen, versierd met leeuwenkoppen, waaruit permanent water sijpelde.
In 1787 werden de begraafplaatsen van Parijs om hygiënische redenen buiten de stadsmuren verplaatst en de voormalige begraafplaats van de Kerk van de Heiligen der Onschuldigen werd omgevormd tot een marktplein, le Marché des Innocents. De fontein stond tegen de muur van deze begraafplaats en werd verplaatst naar het midden van een groot bassin op de markt, verhoogd op een stenen sokkel versierd met vier leeuwen en vier bassins. Vanwege het gebrekkige waterleidingnet van Parijs gaf de fontein slechts een kleine waterstraal. Onder Napoleon Bonaparte werd een nieuw aquaduct aangelegd, Canal Saint-Martin, waarna de fontein met zoveel water spoot dat de sculpturale decoratie werd bedreigd. In 1858, tijdens het Tweede Franse Keizerrijk van Lodewijk Napoleon, werd de fontein opnieuw verplaatst naar de huidige locatie op een bescheiden sokkel midden op het plein; en er werden zes bassins met stromend water, boven elkaar, aan elke gevel toegevoegd. Tegenwoordig, of in elk geval toen ik jonger was, wordt het plein rond en het bassin van de fontein gebruikt door skaters en skateboarders omdat het marmer lekker glad is.

Tegenover de fontaine des Innocents zat tussen 1984 en 1994 Café Costes. Beetje raar misschien om aandacht te besteden aan iets wat al drie decennia niet meer bestaat, maar dit café was best wel legendarisch. Het interieur en de meubels waren ontworpen door Philippe Stark. Er kwamen hele hippe mensen en liefhebbers van design. Ik kwam er af en toe met mijn vader omdat hij het interieur zo mooi vond. Hij had ook zo’n beroemd stoeltje met drie poten. Nu zit er een sportwinkel. L’épopée du Costes, le café le plus branché de Paris | INA

Even verderop staat Tour Saint-Jacques. Deze toren staat een beetje zielig alleen op een pleintje maar er zat ooit een kerk aan vast en toen ik dat besefte klopte het. De toren is het enige restant van Église Saint-Jacques-de-la-Boucherie die aan het begin van de 16e eeuw werd gebouwd in de stijl van de flamboyante gothiek en in 1797 werd afgebroken. Het was de parochiekerk van het Parijse slagersgilde, gewijd aan Jakobus de Meerdere en vormde het beginpunt van de chemin de Compostelle, de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella.
Er wordt gezegd dat de toren niet werd gesloopt omdat Blaise Pascal daar zijn experimenten met de zwaartekracht uitvoerde, maar dat was bijna anderhalve eeuw eerder. Zijn standbeeld staat aan de voet van de toren.

Er waren wat rare plannen voor de toren. In 1824 kocht een industrieel de toren om er een loodgieterij te vestigen en de toren te gebruiken als schiettoren. De vijftig meter van de klokkentoren waren voldoende om de loden druppels te laten afkoelen en tot pellets te vormen als ze de grond bereikten. Ik heb geen idee of dit ook echt is gebeurd. Er waren ook plannen om een brandweerkazerne in de toren te vestigen.
En het mooiste plan was om er een vuurtoren van te maken na de uitvinding van elektriciteit. Zo kon het hele gebied rond de toren verlicht worden.
In de 19e eeuw werd er een standbeeld van st Jacob op de toren geplaatst.

Op Place Igor Stravinski staat de tweede fontein die ik vandaag zag: Fontaine Stravinsky of fontaine des Automates. Deeze fontein bestaat uit een bassin met dertien sculpturen ontworpen door Jean Tinguelym (de zwarte mechanische sculpturen) en Niki de Saint Phalle (de felgekleurde beelden). Ik vond het niet echt mooi, maar wel inspirerend.
Aande zuidkant van het plein staat de Église Saint-Merri (ingang om de hoek). De kerk werd gebouwd tussen 1520 en 1612 in flamboyant gotische stijl en is gewijd aan de Heilige Medericus (of Merri), abt van Autun (Bourgogne) die volgens het verhaal werd geroepen de vrijlating van gevangenen te bewerkstelligen en in de 7e eeuw op deze plek stierf. Het portaal en de façade van de kerk zijn uit de 18e eeuw.  Boven in de klokkentoren hangt de oudste kerkklok van Parijs, gegoten in 1331. Deze dateert nog uit de tijd van de middeleeuwse kapel, die als eerste op deze locatie stond.
De kerk was lange tijd de parochiekerk van de Lombardische woekeraars, want die moeten natuurlijk ook een eigen kerk hebben. Tijdens de Franse Revolutie werd de kerk gesloten en kwam er een salpeterfabriek in.
Ik vond het best een mooie kerk, maar er zijn mooiere en interessantere in Parijs. Het leukste vond ik het gebeeldhouwde duiveltje op het hoofdportaal.

Tussendoortje Street Art:
In Parijs is heel veel street art te vinden. Sommige dingen zijn permanent maar veel is tijdelijk. In Belleville ging ik al langs een muur met veel graffiti en in deze buurt is ook veel te vinden, waardoor twee beroemde permanente werken, waar ik dus geen foto’s van heb, zal je net zien. Aan Place Igor Stravinski is een wand gevuld met muurschilderingen. Een ervan is permanent en is de afbeelding van het gezicht van schilder Dali. Ik heb niet kunnen vinden wie het gemaakt heeft. Van het andere werk Ceci n’est pas un Graffiti is de maker wel bekend: VLP (Vive La Peinture). Dit werk zit op een gevel om de hoek.
En hier wat foto’s die van street art die ik gedurende de jaren maakte:

En toen ging ik naar Centre Pompidou of Beaubourg, het beroemdste gebouw van de waijk en toonaangevend centrum voor moderne kunst. Het werd gebouwd in opdracht van president George Pompidou en werd in 1977 geopend door zijn opvolger Valéry Giscard d’Estaing. Het werd ontworpen door de Britse architect Richard Rogers (ontwierp ook het Three World Trade Center in New York) en de Italiaanse architect Renzo Piano (ontwierp ook NEMO in Amsterdam).
Toen het geopend werd werd het beschouwd als een heel futuristisch gebouw en dat is lang zo gebleven maar ik geloof dat mensen dat nu niet meer zo zien, ik niet in elk geval. Niet iedereen vond het mooi maar baanbrekend was het in elk geval:
– Elke verdieping vormt een grote, volledig modulaire open ruimte.
– De gehele dragende constructie, inclusief de diverse leidingen, is naar de buitenkant van het gebouw verplaatst. De gekleurde leidingen aan de buitenkant hebben een andere kleur.. ​​De luchtkanalen voor de airconditioning zijn blauw, de waterleidingen groen en de elektriciteitsleidingen geel. De liften zijn rood en de witte leidingen zijn ventilatiekanalen voor de ondergrondse gedeelten. Zelfs de metalen balken waaruit de constructie bestaat en de roltrappen aan de voorgevel zijn zichtbaar.
– Onder het plein en het gebouw zit een grote parkeergarage.
Vanaf de bovenste verdieping heb je een mooi uitzicht over de stad.
Er zijn hier erg indrukwekkende tentoonstellingen geweest en toen ik de lijst net zag wou ik dat ik er meer gezien had. Ik ben alleen naar een tentoonstelling van Warhol en Matisse geweest. Het gebouw is nu dicht vanwege grootschalige renovatie

Heel onopvallend, zeker in vergelijking met het kleurrijke en enorme Centre Pompidou, maar niet minder interessant vond ik de Fontaine Maubuée, een kleine fontein die tegen een pand op het plein tegenover het Centre Pompidou zit. Dit is een van de oudste fonteinen van Parijs en dateert uit de 14e eeuw.
De fontein wordt vermeld in de octrooibrieven van de 9 oktober 1392 waarmee Charles VI een einde probeerde te maken aan de speciale concessies die waren verleend op de wateren van Parijs. De naam Mau buée, wat slechte mist of slechte was betekent, zou aan deze fontein zijn gegeven vanwege de slechte kwaliteit van het water dat afkomstig was van de bronnen van Belleville . De huidige fontein werd in 1733 herbouwd. 
In 1930 werd de fontein ontmanteld tijdens de sloop van het sloppenwijkblok nummer 1 (waar nu het Centre Pompidou is) en achter de kerk van Saint-Julien-le-Pauvre (het kleine kerkje om de hoek bij Shakespeare & Company) geplaatst. In 1977 (tijdens de werkzaamheden aan het Beaubourg-plateau) werd het verplaatst naar de huidige locatie, op de hoek van de rue Saint-Martin en de rue de Venise. Er stroomt geen water meer uit de fontein.

Le Défenseur du Temps is een groot mechanisch kunstwerk in de vorm van een klok, gemaakt in 1975 door de Franse kunstenaar Jacques Monestier geïnstalleerd in 1979
De klok werd in 1995 gerestaureerd. Het kwartskristal van de hoofdklok werd vervangen door een radioklok en de bandrecorders werden vervangen door een 
cd- speler. Zonder financiering voor onderhoud werd de klok op 1 juli 2003 stilgezet.
In 2022 werd de klok verwijderd en gerestaureerd en sinds februari 2023 is 
Le Défenseur du Temps teruggekeerd naar zijn oorspronkelijke locatie en zijn de oorspronkelijke instellingen zoals bedacht door Jacques Monestier geruggezet,
  https://youtu.be/N7oL3jRLUGk

Ik was zo verbaasd toen ik ergens las dat Nicholas Flamel echt bestaan heeft.
Nicolas Flamel (1330 – 1418) was een écrivain public, een opsteller van openbare documenten zoals contracten, brieven, overeenkomsten en verzoeken. Hij en zijn vrouw runden ook een school waar dit vak werd onderwezen. Lang na zijn dood verwierf Flamel de reputatie van een alchemist die de Steen der Wijzen zou hebben gemaakt en ontdekt, en daarmee onsterfelijkheid zou hebben bereikt. Deze legendarische verhalen doken voor het eerst op in de 17e eeuw. Volgens teksten die bijna 200 jaar na zijn dood aan Flamel worden toegeschreven, leerde hij alchemistische geheimen van een Joodse bekeerling op de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela . Sindsdien is hij als legendarische alchemist in diverse werken verschenen die even fictief zijn als de verhalen over zijn leven. En inderdaad, je kent hem uit Harry Potter.
Na de dood van zijn vrouw Pernelle in 1397 gaf hij opdracht tot de bouw van een huis om daklozen onderdak te bieden. Het werd voltooid in 1407,dit staat op de gevel, en het is het bekendste en enige overgebleven huis van Flamel, hoewel hij er zelf nooit heeft gewoond. Het huis is waarschijnlijk het oudste in Parijs, daarom ben ik wel een keer langs gelopen maar toen (begin jaren ’90) had ik nog geen idee wie Nicholas Flamel was.

Omdat ik toch in de buurt was ging ik ook maar even naar het Musée des Arts et Métiers om de echte slinger van Foucault te zien. De rest van de collectie van het museum kon me niet heel erg boeien maar het gebouw vond ik wel heel erg mooi. Het is gevestigd in de voormalige priorij van Saint-Martin-des-Champs. Dit was was een priorij van de benedictijnen van de Abdij van Cluny. Tijdens de Franse Revolutie werd de priorij afgeschaft en vervangen door een tempel ter ere van industrie en vooruitgang. In de 19e eeuw maakte dit alles plaats voor het Conservatoire National des Arts et Metiers waar het museum onderdeel van is.

Het metrostation Arts et Métiers is een van de mooiste van Parijs
Het station werd in de jaren 1990 opnieuw ingericht naar aanleiding van de tweehonderdste verjaardag van het Conservatoire national des Arts et Métiers. De halte van lijn 11 is met koperplaten bedekt is in de Steampunkstijl De Belgische striptekenaar François Schuiten baseerde het ontwerp op zijn stripreeks De duistere steden.

Eten
Omdat het warm was vandaag had ik geen puf om te koken dus maakte ik een pastasalade. Niets Frans aan.

Vandaag gebruikt
Église Saint-Germain-l’Auxerrois https://en.wikipedia.org/wiki/Saint-Germain_l%27Auxerrois
Les Halles https://fr.wikipedia.org/wiki/Halles_de_Paris
Kookwinkels https://rutgerbakt.nl/inspiratie/de-leukste-kookwinkels-in-parijs-hotspots/
Église Saint-Eustache https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89glise_Saint-Eustache_de_Paris
Fontaine des Innocents https://en.wikipedia.org/wiki/Fontaine_des_Innocents
Tour Saint-Jacques https://en.wikipedia.org/wiki/Tour_Saint-Jacques
Fontaine Stravinsky https://en.wikipedia.org/wiki/Stravinsky_Fountain
Église Saint-Merri https://en.wikipedia.org/wiki/Saint-Merri
Centre Pompidou https://www.centrepompidou.fr/en/, https://fr.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%27art_et_de_culture_Georges-Pompidou
Fontaine Maubuée https://fr.wikipedia.org/wiki/Fontaine_Maubu%C3%A9e
Le Défenseur du Temps https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_D%C3%A9fenseur_du_Temps
Huis Nicholas Flamel https://en.wikipedia.org/wiki/House_of_Nicolas_Flamel
Musée des Arts et Métiers https://www.arts-et-metiers.net/, https://fr.wikipedia.org/wiki/Mus%C3%A9e_des_Arts_et_M%C3%A9tiers
Saint-Martin-des-Champs https://fr.wikipedia.org/wiki/Prieur%C3%A9_Saint-Martin-des-Champs
Metrostation Arts et Metiers https://nl.wikipedia.org/wiki/Arts_et_M%C3%A9tiers_(metrostation)

Wandelingen
Google Street view

Gidsen
Capitoolgids Parijs

Aan het lezen
Zuiderlichten van Nina George. Dit boek speelt zich niet af in Parijs, maar in de Provence.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.